امروز برای چندمین بار با کامنت یکی دیگر از دوستان مواجه شدم که در مورد رشته حقوق محیط زیست و آینده اون سوال کرده بود . دیدم بد نیست با توجه به اینکه اکثریت خوانندگان این وبلاگ از علاقه مندان محیط زیست هستند توضیحا تی رو به طور کلی بنویسم .

این گرایش ازحقوق  رشته نوپاییست که با توجه به نیازهای روزافزون جامعه جهانی به حفاظت از محیط زیست به وجود آمده و در حال حاضر کمتر از ده دانشگاه در جهان اقدام به تأسیس رشته حقوق محیط زیست کردن . و درکل قاره آسیا و منطقه خاورمیانه هم چنین رشته ای تا سال 1383 وجود نداشت تا اینکه پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی که در سال 1379 شروع به کار کرده بود با تصویب وزارت علوم و فناوری اقدام به پذیرش اولین گروه از دانشجویان این رشته کرد.

این مقدمه رو عجالتا" داشته باشید .

اما دوستان با سوال هایی که در مورد این رشته می پرسند مسلما" دنبال چنین جواب های کلیشه ای نیستند . و بیشترین کنجکاویشون در مورد آینده این رشته است .

میشه گفت در مجموع به خاطر تغییر هرچند لاک پشت وار دید جامعه نسبت به مقوله محیط زیست در کنار جدید بودن این رشته و به تبع اون کم بودن رقیب ، آینده خوبی برای فارغ التحصیلان این گرایش پیش بینی میشه . اما  "خوب" در این مورد، به معنی پردرآمد بودن نیست و بی شک نسبت به سایر گرایش های درآمد زای حقوق مثل حقوق خصوصی یا تجارت بین الملل تقریبا" میشه گفت این گرایش اصلا" به حساب نمیاد ! ( البته با احتساب مقادیری وجدان در وجود افراد !)

قبولی در این گرایش حقوق – مثل سایر گرایش های اون – تلاش زیادی رو طلب می کنه . خصوصا" برای کسایی که مدرک دوره کارشناسیشون رشته دیگه ای بوده و آشنائی با اصول اولیه حقوق ندارن که کارشون تقریبا" دو برابره .

البته این سختی در قبولی به دلیل گرایش زیاد داوطلبان آزمون ارشد به این گرایش نیست - حقوقدان ها تقریبا" این گرایش رو حقوق حساب نمی کنن !( حدأقل تو دلشون )-  و تنها دلیل سختی قبولی ، پذیرش تنها حدود 12 نفر در کل ایرانه ( تازه با احتساب شبانه و غیرانتفاعی ) و اینکه از دانشگاه آزاد هم خبری نیست !

کسی که می خواد در آزمون سراسری برای این رشته شرکت کنه به خاطر ضریب سه اون ،  باید زبان ( انگلیسی یا فرانسه ) نسبتا" عالی داشته باشه . و دلیل دیگه نیاز مبرم به زبان هم ، در دسترس نبودن منابع فارسی معتبر برای این رشته است که نتیجه اش تدریس دروس به زبان اصلیه که این ، کار رو برای کسایی که تا اینجاش تونستن از زیر بار زبان خوندن در برن کمی سخت می کنه .

اما از اونجایی که هیچ چیز در دنیا کامل و بی عیب و نقص نیست این رشته هم ایراداتی داره که مهم ترینشون نداشتن دوره دکترای این رشته در ایرانه که برای ادامه تحصیل دو راه پیش پاتون هست  :

اول ) برای دکترا گرایش حقوق بین الملل شرکت کنین که اگه دوره کارشناسی حقوق نخونده باشین تقریبا" قبولیتون محاله و اگه حقوق خونده باشین یه جور هفت خوان رستمه ! به خاطر اینکه اساتید دانشگاه های معتبر گرایش زیادی به پذیرش دانشجوهای دوره ارشد خودشون برای دوره  دکترا دارن و به این ترتیب علاوه بر هم دوره ای های خودتون دانشجوهای حقوق بین الملل از سرتاسر ایران – نه فقط دانشگاه شهید بهشتی – و دانشجوهای تجارت بین الملل که اونها هم به خاطر دکترا نداشتن مجبورن بین الملل شرکت کنن رقیباتون میشن . ( رقیبایی که بعضیاشون ترجیح دارن !)

دوم ) برای ادامه تحصیل به خارج از کشور برین که در این گزینه هم دو تا مشکل سر راهتون هست . یکی اینکه معمولا" کشورهایی دکترای این گرایش رو دارن که برای پذیرش از اونها باید هزینه زیادی رو متحمل بشین ( مثل آمریکا و کانادا ) و دوم هم سختی پذیرش گرفتن از چنین دانشگاه هاییست که خودتون بهترین می دونین .

ایراد بعدی این رشته مربوط میشه به اساتیدش ! ( قصد جسارت ندارم البته ) ریاست گروه حقوق محیط زیست رو یکی از اساتید بی همتا و فوق العاده حقوق ایران دکتر اردشیر امیرارجمند ( رئیس اسبق کرسی حقوق بشرو استاد فعلی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی ) بر عهده دارن  و اساتید دیگری مثل دکتر محسن عبداللهی ، دکتر ضرغام غریبی ، دکتر میر شهبیز شافع ، دکتر محمد حسین رمضانی قوام آبادی و خانم دکتر ژانت الیزابت بلیک از اعضای هیئت علمی این گروه هستند که البته هر شش نفر نام بردگان دکترا حقوق بین الملل دارند و در حقیقت تخصص اصلیشون حقوق محیط زیست نیست . و این خودش می تونه باعث ضعف این گرایش نسبت به سایر گرایش های  جا افتاده تر حقوق باشه .

این گرایش تقریبا" زیر شاخه  سه شاخه اصلی حقوق یعنی حقوق جزا ، حقوق بین الملل و حقوق عمومی هست و تا امروز سه  پایان نامه از اون دفاع شدند .

در مجموع نظر من رو اگه بخواین حقوق بهترین رشته در دنیاست ! هر گرایشی که باشه ...

در همین رابطه :

ما از بقیه جلوتریم !